Βράβευση και παρουσίαση των μελετών του διαγωνισμού για την ανάπλαση της πλατείας Ελούντας

Η βράβευση και η παρουσίαση των προτάσεων του Πανελλήνιου Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού για την ανάπλαση της πλατείας του Σχίσματος Ελούντας, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 6 Σεπτεμβρίου 2013, στο Δημοτικό Κατάστημα της Ελούντας.

Η πολυμορφία και η αταξία της πλατείας της Ελούντας στη σημερινή της μορφή δημιούργησε την ανάγκη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την αξιοποίηση της. Είναι από τους ελάχιστους δημόσιους χώρους της Ελούντας, η οποία στερείται σχέδιο πόλης και διαθέτει πολλές ιδιαιτερότητες. Βρίσκεται απέναντι από τη Σπιναλόγκα και σε ένα χώρο 13ων περίπου στρεμμάτων φιλοξενούνται διαφορετικές λειτουργίες. Είναι χώρος στάθμευσης, φορτοεκφόρτωσης και σταθμός επιβίβασης για λεωφορεία, ταξί, τουριστικά σκάφη, χώρος αναψυχής, χώρος εκμεταλλευόμενος από επιχειρήσεις, παιδική χαρά, περίπτερα κ.α.

Η διαδικασία του διαγωνισμού έγινε για πρώτη φορά από το τμήμα μελετών του Δήμου Αγίου Νικολάου και ξεκίνησε στις αρχές του 2012, με προκήρυξη που δημοσιεύθηκε σε όλες τις ιστοσελίδες των εμπλεκομένων συλλόγων. Η υποβολή των προτάσεων έγινε τον Σεπτέμβρη του ίδιου έτους, τα αιτήματα εκδήλωσης ενδιαφέροντος που ζήτησαν τεύχη του διαγωνισμού ξεπέρασαν τα 100, ενώ τελικά οι προτάσεις που έφτασαν στα γραφεία του δήμου ήταν 15.

Οι στόχοι που τέθηκαν από την διακήρυξη του διαγωνισμού ήταν η αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση του χώρου, ο σαφής προσδιορισμός των λειτουργιών, που περιγράφηκαν με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να διατηρηθεί η κλίμακα του αστικού περιβάλλοντος και να ενισχυθεί η επαφή με την θάλασσα και η ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και αρετών του χώρου, της θέας στην περιοχή του λιμανιού, αλλά και η διαφύλαξη της τοπικής κληρονομιάς.

Την αξιολόγηση των προτάσεων ανάλαβε η κριτική επιτροπή η οποία αποτελείται από τον Πρόεδρο κ. Βαζάκα Αλέξανδρο, Αρχιτέκτων Μηχανικό, Λέκτορα του τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης και τον κ. Σαπουνάκη Άρη, Αρχιτέκτων Μηχανικό, Επίκουρο Καθηγητή του τμήματος Χωροταξίας Πολ/μίας Του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, τον κ. Συγγελάκη Πολυάνθη, Διπλωματούχο Μηχανολόγο Μηχανικό, την κα Κασάπη- Νικηφοράκη Εύα, Διπλωματούχο Πολιτικό Μηχανικό και την κα Αλέξη Σοφία, Αρχιτέκτονα Μηχανικό, τέως Προϊσταμένη Δ/νσης Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Αγίου Νικολάου.

Ο Δήμαρχος Αγίου Νικολάου κ. Δημήτρης Κουνενάκης στην εισήγηση του αναφέρθηκε στη μεγάλη σημασία της ανάπλασης του δημόσιου χώρου στην Ελούντα, η οποία θα στηρίξει τις ανάγκες των κατοίκων της περιοχής αλλά και τον ποιοτικό τουρισμό. Αναφέρθηκε στον γενικότερο σχεδιασμό που γίνεται για την Ελούντα και στα έργα που έχουν προχωρήσει από τη ΔΕΥΑΑΝ και τις Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου. Πιο συγκεκριμένα αναφέρθηκε στη σύνδεση της Ελούντας με το δίκτυο Αποσελέμη, στην αναβάθμιση του ΒΙΟΚΑ Ελούντας σε μονάδα τριτοβάθμιας επεξεργασίας λυμάτων, στην κατασκευή υποδομών αποχέτευσης στην τουριστική περιοχή της Ελούντας, στην Πάνω και Κάτω Ελούντα, στο Μαυρικιανό και σε μικρά τμήματα στο Σχίσμα, αλλά και στην παραλιακή ζώνη από το Μαυρικιανό έως την Πλάκα. Αναφέρθηκε επίσης στην παράκαμψη της Πλάκας και στις εργασίες που γίνονται στη Σπιναλόγκα για την ανάδειξη του μνημείου, τις αναστυλώσεις, τον ηλεκτροφωτισμό καθώς και την υποψηφιότητα του μνημείου στον κατάλογο πολιτιστικών μνημείων της UNESCO. Αναφορά έκανε και στην μελέτη ανάπλασης του παραλιακού μετώπου της Ελούντας, ώστε να γίνει μια ολοκληρωμένη παρέμβαση στην περιοχή, ενώ τόνισε ότι: «Η προσπάθεια μας είναι όλες αυτές οι μελέτες να ωριμάσουν, ώστε να μπορούν να ενταχθούν στο επόμενο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης ή σε κάποιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα».

Ο κ. Κουνενάκης συνεχάρη τους τρεις πρώτους διακριθέντες στον διαγωνισμό, ενώ ευχαρίστησε όλους τους συμμετέχοντες για την προσπάθεια και την αγάπη που έδειξαν στον τόπο μας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον πρόεδρο και τα μέλη της επιτροπής αξιολόγησης, η οποία ανέλαβε ένα πολύ δύσκολο και επίπονο έργο μέχρι τα οριστικά αποτελέσματα. Ευχαρίστησε τον Πρόεδρο και τα μέλη της Δημοτικής Κοινότητας Ελούντας, τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου Αγίου Νικολάου για την ανάθεση της μελέτης, την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου, το τμήμα μελετών και τον προϊστάμενο του κ. Κωστή Αγγελάκη που διαχειρίστηκαν αυτό το δύσκολο θέμα και ιδιαιτέρως την αρχιτέκτονα κα Μαρία Πρατσινάκη, η οποία ανέλαβε το βάρος του διαγωνισμού.

Ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Ελούντας κ. Βαγγέλης Μαυρικάκης αναφέρθηκε στο χώρο που θα γίνει η ανάπλαση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πλατείας της Ελούντας, την ιστορία της και την πολυπλοκότητα της μελέτης και τα προαπαιτούμενα του διαγωνισμού. Ευχαρίστησε επίσης όλους όσους με οποιονδήποτε τρόπο βοήθησαν στην υλοποίηση αυτού του σχεδίου.

Την εκδήλωση χαιρέτησαν εκ μέρους του ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης, ο Αντιπρόεδρος κ. Οδυσσέας Σγουρός, ενώ η κα Σόνια Αλέξη ανέγνωσε επιστολή του πρόεδρου της επιτροπής, ο η οποία μεταξύ άλλων αναφέρει: «Ο διαγωνισμός για την ανάπλαση της πλατείας Σχίσματος Ελούντας ήταν εκτός από ενδιαφέρων, ένας δύσκολος διαγωνισμός, κυρίως λόγω της ιδιαίτερης πολυπλοκότητάς του και της αλληλοεπικάλυψης διαφόρων δραστηριοτήτων και λειτουργιών στην περιοχή μελέτης. Από τις 15 μελέτες που υποβλήθηκαν, δύο κρίθηκαν ότι πληρούν τα κριτήρια ενός πρώτου βραβείου. Πρόκειται για τις μελέτες με αριθμό 144444 και 250795: Η πρώτη επιτυγχάνει τη συγκρότηση ποιοτικού δημόσιου χώρου σεβόμενη παράλληλα τις ανάγκες της τοπικής οικονομίας και κοινωνίας και ταυτόχρονα διατηρεί μια προσγειωμένη προσέγγιση που καθιστά την υλοποίησή της εφικτή. Δημιουργείται λιτός δημόσιος χώρος που συνδέεται με το φυσικό κάλλος της περιοχής το οποίο και αναδεικνύει. Ταυτόχρονα αυτός ο χώρος συγκροτεί ένα «κέντρο» που μπορεί να αποτελέσει την αναφορά τόσο του ίδιου του οικισμού όσο και των δραστηριοτήτων της ευρύτερης περιοχής. Η συνεκτική κεντρική ιδέα της επίλυσης προσαρμόζεται επιτυχώς στα πραγματικά τοπικά δεδομένα. Η δεύτερη μελέτη συγκροτεί έναν πρωτότυπο, οργανωμένο ιεραρχημένο και δομημένο δημόσιο χώρο, σωστό στην κλίμακά του, μια αφήγηση συνυφασμένη με τον τόπο και τα βαθύτερα χαρακτηριστικά του. Ο χώρος αυτός πετυχαίνει να οργανώσει και να συγκροτήσει το γύρω τοπίο σε ενιαίο σύνολο. Η χωροθέτηση της κεντρικής πλατείας (αστική σκηνή) στο Ν.Α. άκρο της επέμβασης σε άμεση οπτική επαφή με τη Σπιναλόγκα αλλά και ο χειρισμός της ως αίσθηση αναχώρησης επιτυγχάνει ένα ουσιαστικό διάλογο του χώρου με τη μνήμη του τόπου. Για τα μέλη της επιτροπής, υπέρ της πρώτης λύσης, έπαιξε καθοριστικό ρόλο η σχεδιασμένη «ευελιξία» που αυτή παρουσιάζει ως προς τις δυνατότητες υλοποίησής της. Το στοιχείο αυτό θεωρήθηκε ιδιαίτερα σημαντικό στο συγκεκριμένο, θεσμικά και λειτουργικά περίπλοκο πλαίσιο. Τονίζεται δε, ότι η ευελιξία αυτή υλοποιείται χωρίς εκπτώσεις ως προς την ποιότητα του παραγόμενου δημοσίου χώρου. Εύχομαι, σε πείσμα της μοίρας των περισσότερων βραβείων Ελληνικών Αρχιτεκτονικών διαγωνισμών το έργο να υλοποιηθεί και εύχομαι καλή δύναμη στους μελετητές που κέρδισαν το πρώτο βραβείο».

Η κα Μαρία Πρατσινάκη, αρχιτέκτονας της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Αγίου Νικολάου, παρουσίασε τα αποτελέσματα του διαγωνισμού και σημείωσε ότι το Δημοτικό Συμβούλιο Αγίου Νικολάου έχει ήδη προχωρήσει στην ανάθεση της μελέτης στην νικήτρια ομάδα.

Το πρώτο βραβείο πήρε η ομάδα με κωδικό (144444) και μελετητές τους Τσακαλάκη Δημήτρη, Αρχιτέκτων Μηχανικό, Τσάπαλη Αντώνη, Ηλεκτρολόγο Μηχανικό και Καλαφατά Γιώργο, Πολιτικό Μηχανικό, συνεργάτες αρχιτέκτονες τους Δασκαλάκη Γιώργο, Καραμανέα Πανίτα, Μπιμπίση Θάνο, Σπυριδάκη Γιώργο και συνεργάτες τις Καραγιάννη Βαρβάρα και Παντελίδου Άρτεμις, Φοιτήτριες Αρχιτεκτονικής Π.Κ.

Το δεύτερο βραβείο πήρε η ομάδα με κωδικό (250795) και μελετητές την Αναστασοπούλου Αναστασία, Αρχιτέκτων Μηχανικό, τον Γκικαπέππα Βασίλη, Αρχιτέκτων Μηχανικό, τον Κοκκινάκη Εμμανουήλ, Η/Μ Μηχανικός και τον Σταθόπουλο Φώτιο, Συγκοινωνιολόγο -Πολιτικό Μηχανικό.

Το τρίτο βραβείο πήρε η ομάδα με κωδικό (140582) και μελετητές τους Αρχιτέκτονες Μηχανικούς, Χάψα Φωτεινή, Γρηγοράτο Κωνσταντίνο και Καρατζά Γεώργιο, τους Μηχανολόγους Μηχανικούς Λυμπερόπουλο Αριστοτέλη και Κονταράκη Ιωάννη και την Πολιτικό Μηχανικό Τσιλιμάντου Ειρήνη.

Η επιτροπή επίσης πρότεινε ομόφωνα την εξαγορά (έπαινο) τριών μελετών από τις απορριφθείσες. Πρόκειται για τις μελέτες με κωδικό 220210, 131331 και 150111.
Α’ Εξαγορά: η μελέτη με κωδικό (220210). Σύμφωνα με τη διαδικασία δεν έχουμε φάκελο αποσφράγισης και δεν γνωρίζουμε την ομάδα των μελετητών.
Β΄ Εξαγορά: η μελέτη με κωδικό (131331) και ομάδα μελέτης την Πρώιμου Αγάπη, Παντελιά Στέλλα, Παπαματθαίου Ελευθερία, Μιχαλούτσο Ελευθέριο Αρχιτέκτονες Μηχανικούς, Παπαηλιάκη Ηλία, Ζωγράφο, σύμβουλους Αρχιτέκτονες Μηχανικούς τους Μαλεφάκη Παναγιώτη και Διαμαντόπουλο Δημήτρη και συνεργάτες τους Πετράκη Κωνσταντίνο, Πολιτικό Μηχανικό-Συγκοινωνιολόγο, Ηλία Μάτσα, Μηχανολόγο Μηχανικό και Ιατρού Άγγελο, Φοιτητή Ιατρικής.
Γ’ Εξαγορά: η μελέτη με κωδικό (150111) και ομάδα μελέτης τους Αρχιτέκτονες Μηχανικούς, Παπαδοπεράκη Αφροδίτη, Παπαδημητρίου Στυλιανό, Ηλιοπούλου Λουκία, τον Μηχανολόγο Μηχανικό Πάσχο Δημήτριο και τον Πολιτικό Μηχανικό Αλέξη Κωνσταντίνο.

Στη συνέχεια και οι τρεις ομάδες παρουσίασαν τα βασικά στοιχεία των μελετών τους και ακολούθησε η απονομή των βραβείων. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συζήτηση και παρατηρήσεις των παρευρισκομένων.

Στην βράβευση παρευρέθησαν επίσης, ο κ. Γιάννης Πλακιωτάκης, Βουλευτής Λασιθίου, ο κ. Νίκος Αφορδακός, Αντιδήμαρχος Αγίου Νικολάου, ο κ. Μιχάλης Κερούλης, Πρόεδρος της ΔΕΥΑΑΝ, ο κ. Μανόλης Αικατερινάκης, Πρόεδρος του ΟΚΥΔΑΝ, τα μέλη της Δημοτικής Κοινότητας Ελούντας, επιχειρηματίες και κάτοικοι της περιοχής.

Αποτελέσματα Πενελλήνιου Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού Ανάπλασης και Αξιοποίησης της πλατείας Σχίσματος Ελούντας

Άγιος Νικόλαος, 09-09-2013
Γραφείο Τύπου Δήμου Αγίου Νικολάου